همه ما اگاه هستیم که نژادهای دامی وگیاهی برای هر منطقه ای بیش از آن بها دارد که بتوان بر آن قیمتی نهاد چون ثمره قرن ها وهزاره  هااصلاح طبیعت و تصادفی مردمان آن سرزمین است که توانسته به شکل امروزین تکوین یابد وهمه نظریه پردازان توسعه بر این باورند که توسعه هرجامعه بر داشته های بومی همانجا  بایداستوار گردد.

اما مرغ بومی خزک سیستان که جمعیت آن پس از ورود مرغهای غیر بومی که  معمولا در دهه 30 و40 انجام گرفت .

این نژاد که خصوصیت اصلی آن همانگونه که از اسمش بر می آید داشتن قدی کوتا وپاهای کوچک و عمدتا پردار است این نژاد در سال نزدیک به 70 تا 80 عدد تخم بر اساس خوی طبیعی خود آنهم در فصول مناسب سال از اسفند منتهی به خرداد تولید کرده و سپس کرچ می شود.

رنگ های مختلفی این توده بومی دارد از رنگهای حنایی تا قرمز وسفید و عموما مخلوطی از رنگهارا ما می توان بر روی پرهای این نژاد مشاهده کرد.

سن بلوغ این نژاد 6 تا 7 ماهگی است و اولین تخم های تولیدی آن فاقد توانایی جوجه دراوری هست. اندازه تخم از 35 گرم تا 50 گرم متغیر می باشد رنگ تخم آن سفید کامل بوده و هرگز رنگهای دیگر مشاهده نمی شود

تاج خروس به صورت شانه یا کنگره ای و لاله گوش قرمز پررنگ در مرغ خروس مشاهده می شود.

پرهای دم در مرغ وخروس کاملا به طرف بالا آمده به طوری که گاها کاملا عمود بر بدن دیده می شوند هرچند پرهای خروس بزرگتر است

از ویژگی های بارز آن مقاومت به تغییرات آب وهوایی و بیماریهای منطقه و همچنین کمبودات غذایی و خوراک است.

لاله گوش این نژاد سفید و کوچک و رنگ پرهای این نژاد متنوع می باشد، از قهوهای کمرنگ تا قهوها ی تیره با لکه های سیا و گل باقلایی دیده می شود. ریش در این نژاد متوسط و نوک آنها از قهوه ای کم رنگ تا خاکستری دیده می شود میانگین تولید تخم مرغ در طول سال بین 90 تا 100 عدد می باشد. میانگین وزن زنده بالغ این نژاد 1.5-2.5 کیلو گرم می باشد. این نژاد از نظر تولید تخم مرغ مورد توجه می باشد چون در صد باروری تخم مرغ های آنها بسیار بالا می باشد. مرغ خزک سیستان
- پژوهشکده کشاورزی دانشگاه زابل - آبان 88